Vieze vuile gore enge Punkers!

Voor het jongeren-subculturenproject behandelen we steeds een andere subcultuur hier op de website. Na gothics, skinheads, provo's en wicca is het dit keer tijd voor een stuk over Punk, geschreven door onze eigen jongerenraad-punker Remco.

Het ontstaan van punk

In 1970 brengt Nick Tosches het woord punk voor het eerst in verband met luidruchtige popmuziek. Hij doet dat in een artikel voor het Amerikaanse muziektijdschrift Fusion, getiteld The Punk Muse: The True Story of Protopathic Spiff Including the Lowdown on the Trouble-Making Five-Percent of America's Youth. Dankzij de gewiekste Engelse kunstenaar/broekenverkoper/mediamanipulator Malcolm McLaren verwijst de term vanaf 1976 naar een stroming binnen de jongerencultuur.

Punk in Engeland

Als manager van de punkgroep the Sex Pistols zet McLaren in 1976 een handige mediacampagne op touw die onder het rebelse deel van de Britse jeugd massale navolging vindt. De stijl van de Sex Pistols is niet uniek maar leunt zwaar op de ongepolijste gitaarrock van Amerikaanse groepen als de Stooges, de Ramones en de New York Dolls. Met terugwerkende kracht worden ook deze artiesten tot de punk gerekend.

De hoogtijdagen

In het kielzog van de Sex Pistols beginnen talloze Britse jongeren hun eigen punkband. Punk brak pas echt door in Engeland na een concert van The Sex Pistols en The Ramones met in het voorprogramma The Clash en The Damned.

Als reden voor het succes van de punk worden vaak de sociale omstandigheden in het Verenigd Koninkrijk genoemd (stakingen, werkloosheid e.d.) Het optimisme van de hippiegeneratie heeft voor veel jongeren afgedaan. Ze voelen zich genegeerd en niet serieus genomen. Punk is een uitlaatklep voor dergelijke frustraties. Zogenaamd zonder enige kennis van muziekachtergronden beginnen veel jongeren een bandje. Punkliedjes bestaan zelden uit meer dan drie akkoorden. De zang is hard. De punks kleden zich in gescheurde kleding en gebruiken scheermesjes en veiligheidsspelden als sieraden.

Invloed

Nadat Johnny Rotten begin 1978 de Sex Pistols verlaat, raken de veiligheidsspelden al snel uit de mode en wordt de betekenis van de pure punk als muzieksoort marginaler. Toch blijft de stroming nog jarenlang invloedrijk, met name op het gebied van mode, popmuziek en grafische vormgeving. Onder de noemer new wave bepaalt de mentaliteit van de punks nog jaren het gezicht van de Britse popmuziek.

Sinds het begin van de jaren 90 kent de punkmuziek weer een opleving: onder invloed van de Amerikaanse grunge leeft met name in Groot-Brittannië de belangstelling voor de oude punkmuziek weer op. Er worden diverse verzamel-cd’s uitgebracht.

Punk in de VS

In tegenstelling tot de Britse punk, die in feite weinig meer was dan een tijdelijke, zeer succesvolle mediahype, is de Amerikaanse punk een subcultureel verschijnsel met een geschiedenis die doorgaat tot op de dag van vandaag. Deze geschiedenis begint al in de jaren zestig toen in Amerika reeds volop smerige garagerock werd gemaakt. Na het Britse succesverhaal werd de naam punk ook door Amerikaanse bands geadopteerd of aan hen opgedrongen.

Enkele episodes uit dit verhaal trokken bredere aandacht:

Oostkust

Onder invloed van het succes van de Sex Pistols in Groot-Brittannië werd vanaf het einde van de jaren zeventig een aantal luidruchtige bands uit New York tot de punk gerekend. Het ging om bands die stuk voor stuk eerder waren ontstaan dan de Pistols. De Ramones waren het onbetwiste middelpunt van deze New Yorkse punk. In tegenstelling tot de Britse tegenhanger wist deze Amerikaanse punk nauwelijks tot de grote media door te dringen. Het bleef een cult-verschijnsel.

Westkust

De punk in het westen van Amerika onderging directere in vloeden van de britse punk. De Dead Kennedy’s, in 1978 opgericht. Was een band met de stijl van de sexpistols. Zij stonden ook aan de basis van de hardcore punk.

Ook de punk revival van de jaren negentig was een Westkustverschijnsel. De muziek van The Offspring en Rancid was lichtvoetiger dan hardcore, met minder metalinvloeden. De bands grepen terug op het eigenwijze-snotneusimago van de Britse punk.

Punk in Nederland

De punkscene in Nederland valt, net als in veel andere landen, min of meer samen met de kraakbeweging en is daardoor sterk politiek georiënteerd.

Vergeleken met het Verenigd Koninkrijk, dringt het bestaan van de stroming in Nederland nauwelijks tot het grote publiek door, met uitzondering van optredens van Iggy Pop en de Stranglers in het populaire televisieprogramma AVRO's Toppop. Binnen de underground ontstaat er wel een punkscene.

In de jaren 80 worden enkele uiterlijke kenmerken van de punk door een breed publiek overgenomen, zoals stekelhaar, gescheurde broeken. Een punk is vaak herkenbaar aan het dragen van accesoires zoals een zweetbandje of armbanden, eventueel een piercing of tattoo hier en daar. Jaren later kwam ook de punk in Nederland steeds meer onder de invloed van de punkrock.

Punk van nu...

Wat houd punk vandaag de dag nogin behalve naar de muziek luisteren. Veel mensen zullen zeggen dat de mensen die naar punkmuziek luisteren ook gelijk punkers zijn, maar er zijn zoveel soorten van punk dat iedereen wel eens iets ervan heeft geluisterd.